{"id":51765,"date":"2025-05-07T10:00:21","date_gmt":"2025-05-07T10:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/?p=51765"},"modified":"2025-05-07T10:23:05","modified_gmt":"2025-05-07T10:23:05","slug":"assoc-prof-chilingirova-skin-cancer-is-affecting-younger-people","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/2025\/05\/07\/assoc-prof-chilingirova-skin-cancer-is-affecting-younger-people\/","title":{"rendered":"Do\u00e7. \u00c7ilingirova: Cilt kanseri giderek daha gen\u00e7 insanlar\u0131 etkiliyor"},"content":{"rendered":"

May\u0131s, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan melanom \u2013 en agresif cilt kanseri t\u00fcr\u00fc \u2013 fark\u0131ndal\u0131k ay\u0131 olarak ilan edildi. Bulgaristan’da her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 600 ki\u015fiye malign melanom te\u015fhisi kondu\u011fu biliniyor.<\/em> ABD’de her y\u0131l 200.000 yeni vaka kaydedilmekte ve 8.000’den fazla \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. AB’de ise her y\u0131l 100.000’den fazla ki\u015fi bu korkun\u00e7 te\u015fhisi almakta ve bu hastal\u0131kla ili\u015fkili \u00f6l\u00fcm vakalar\u0131 15.000’in \u00fczerindedir.<\/em> D\u00fcnya genelinde, \u00fclkemiz de dahil olmak \u00fczere, her y\u0131l %3-5 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6steren endi\u015fe verici bir e\u011filim g\u00f6zlemlenmektedir.<\/em><\/p>\n

R\u00f6portaj: Do\u00e7. Dr. Natalia Chilingirova, Pleven \u201cKalp ve Beyin\u201d Kapsaml\u0131 Onkoloji Merkezi Ba\u015fkan\u0131<\/u><\/p>\n

– Do\u00e7. \u00c7ilingirova, hastal\u0131\u011f\u0131n gen\u00e7le\u015fmesi g\u00f6zlemleniyor mu ve son y\u0131llarda ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re ne gibi e\u011filimler g\u00f6zlemleniyor? <\/strong><\/p>\n

– Evet, ne yaz\u0131k ki son y\u0131llarda melanomun \u201cgen\u00e7le\u015fmesi\u201d konusunda endi\u015fe verici bir e\u011filim g\u00f6zlemliyoruz. Gen\u00e7 insanlar, 30 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndakiler de dahil olmak \u00fczere, giderek daha s\u0131k te\u015fhis ediliyor. Bunun temel nedeni, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcne\u015fe maruz kalma ve solaryum kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte melanom, 50-60 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki ki\u015filerde tipik bir hastal\u0131kt\u0131, ancak art\u0131k durum b\u00f6yle de\u011fil. G\u00fcncel epidemiyolojik veriler, gen\u00e7ler aras\u0131nda vakalar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu nedenle d\u00fczenli profilaktik muayeneler \u00e7ok \u00f6nemlidir ve g\u00fcne\u015f koruyucu fakt\u00f6r olmadan a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcne\u015fe maruz kalmaya hafife al\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

– Bu ba\u011flamda risk fakt\u00f6rleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n

– Ana risk fakt\u00f6r\u00fc, g\u00fcne\u015ften ve solaryum gibi yapay kaynaklardan gelen ultraviyole (UV) radyasyona a\u015f\u0131r\u0131 ve korumas\u0131z maruz kalmakt\u0131r. Di\u011fer risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ten rengi, \u00e7ok say\u0131da ben (\u00f6zellikle tipik olmayanlar), ailede melanom \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve \u00e7ocuklukta \u015fiddetli g\u00fcne\u015f yan\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc say\u0131labilir. Genetik yatk\u0131nl\u0131k da, k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdeyle de olsa, rol oynar.<\/p>\n

– Belirtileri nelerdir ve ne zaman ortaya \u00e7\u0131kar?<\/strong><\/p>\n

– Melanom genellikle mevcut bir benin de\u011fi\u015fmesi veya ciltte yeni, tipik olmayan bir lezyonun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla ba\u015flar. Benin renginde, \u015feklinde, boyutunda veya konturunda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik bizi alarma ge\u00e7irmelidir. Ka\u015f\u0131nt\u0131, kanama, iltihaplanma veya asimetri de uyar\u0131c\u0131 belirtilerdir. Bu nedenle d\u00fczenli kendi kendine muayene ve onkodermatolog taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6nleyici muayeneler \u00f6nemlidir. \u0130leri evrelerde semptomlar genellikle v\u00fccutta metastazlar\u0131n etkiledi\u011fi organ ve sistemlerle ili\u015fkilidir.<\/p>\n

– Melanom en s\u0131k hangi cilt b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/strong><\/p>\n

–<\/strong> Erkeklerde en s\u0131k s\u0131rtta, kad\u0131nlarda ise bacaklar\u0131n alt k\u0131sm\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak pratikte melanom her yerde ortaya \u00e7\u0131kabilir \u2013 kafa derisi, t\u0131rnaklar, mukoza zarlar\u0131 ve hatta g\u00f6zde bile. \u0130\u015fte bu \u201c\u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik\u201d \u00f6zelli\u011fi, bu hastal\u0131\u011f\u0131 uzmanlar i\u00e7in bu kadar zorlu hale getiriyor.<\/p>\n

– \u201cKalp ve Beyin\u201d merkezinde melanomun tan\u0131 ve tedavisinde uygulanan multidisipliner yakla\u015f\u0131m nedir?<\/strong><\/p>\n

– Kapsaml\u0131 onkoloji merkezimizde, dermatologlar, onkologlar, patologlar, cerrahlar ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme uzmanlar\u0131 gibi farkl\u0131 uzmanlar aras\u0131nda yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yoruz. Bu, h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru tan\u0131, zaman\u0131nda tedavi planlamas\u0131 ve hasta takibi sa\u011fl\u0131yor. Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f bir yakla\u015f\u0131m sa\u011fl\u0131yor ve t\u00fcm modern tedavileri kullan\u0131yoruz \u2013 hedefli ve imm\u00fcnoterapi dahil. Bu, ba\u015far\u0131l\u0131 tedavi \u015fans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131yor. Hasta takibi de modern standartlara g\u00f6re yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\u2013 Hastal\u0131k tedavi edilebilir mi ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir tan\u0131 olarak kabul edilmeli mi?<\/strong><\/p>\n

– Melanom kesinlikle a\u011f\u0131r bir tan\u0131d\u0131r, ancak otomatik olarak \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olarak kabul edilmemelidir. Erken a\u015famada tespit edildi\u011finde, vakalar\u0131n %90’\u0131ndan fazlas\u0131nda tamamen tedavi edilebilir. Sorun, genellikle ge\u00e7 ve ileri a\u015famada te\u015fhis edilmesidir. Bu nedenle erken te\u015fhis \u00e7ok \u00f6nemlidir. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, modern t\u0131p geli\u015fmektedir ve melanomla m\u00fccadelede hem cerrahi hem de ila\u00e7 tedavisi gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc modern silahlara sahiptir. Ayr\u0131ca, giderek daha yenilik\u00e7i tedaviler geli\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

– \u00d6nleme nedir?<\/strong><\/p>\n

– Bu hastal\u0131kla m\u00fccadelede ba\u015far\u0131n\u0131n anahtar\u0131 \u00f6nlemlerdir. Bulgaristan ve Avrupa’da \u00f6nleme ve erken te\u015fhis i\u00e7in bir dizi giri\u015fim vard\u0131r ve \u00fccretsiz cilt muayeneleri i\u00e7in yerel kampanyalar d\u00fczenlenmektedir. Ancak en \u00f6nemli unsurlar, sa\u011fl\u0131k her \u015feyden \u00f6nce ki\u015fisel sorumluluk oldu\u011fu i\u00e7in, risk fakt\u00f6rleri ve semptomlar hakk\u0131nda e\u011fitim ve d\u00fczenli dermatolojik muayeneler olmaya devam etmektedir. G\u00fcne\u015f koruyucu \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131 ve solaryumdan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 te\u015fvik edilmelidir. \u201cKalp ve Beyin\u201d olarak biz de \u00f6nleyici kampanyalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor ve hastalara kendi ciltlerini nas\u0131l kontrol edeceklerini \u00f6\u011fretiyoruz. Ancak ulusal bir \u00f6nleme kampanyas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, kurumlar \u00fcst\u00fc bir giri\u015fimdir ve her \u00fclkenin kanserle m\u00fccadele ulusal plan\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

May\u0131s, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan melanom \u2013 en agresif cilt kanseri t\u00fcr\u00fc \u2013 fark\u0131ndal\u0131k ay\u0131 olarak ilan edildi. Bulgaristan’da her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 600 ki\u015fiye malign melanom te\u015fhisi kondu\u011fu biliniyor. ABD’de her y\u0131l 200.000 yeni vaka kaydedilmekte ve 8.000’den fazla \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. AB’de ise her y\u0131l 100.000’den fazla ki\u015fi bu korkun\u00e7 te\u015fhisi almakta ve bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-51765","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51765"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51767,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51765\/revisions\/51767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cardiacinstitute.bg\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}